Rechtspraak [??? Kromspraak!] in Spanje (klassejustitie)

Wanneer Spanje geregeerd wordt door een partij die meer dan 3/5 van de parlementszetels bezet, dan mag de regeringspartij hoge functionarissen aanstellen zonder overleg met de andere partij. Daarvan heeft de postfascistische Mariano Rajoy driftig gebruik van gemaakt. Het gevolg daarvan is dat in Spanje een groot gedeelte van de rechters, officiers van justitie, enz. erg welwillend gestemd zijn tegenover de ideeën van de reeds meer dan 40 jaar geleden verdwenen (helaas in een ziekenhuisbed en op hoge leeftijd, terwijl hij tenminste onder ernstige pijnen had dienen te kreperen) dictator Francisco Franco en van diens erfgenamen van de postfascistische Partido Popular (PP).

Die partij met een meer dan 3/5 meerderheid kan uiteraard ook naar willekeur wetten uitvaardigen. Zo heeft de PP er ook voor gezorgd dat corruptie alleen in bepaalde gevallen gestraft mag worden, waardoor een groot aantal misdadigers ineens geen misdadigers meer zijn (ABC, 1 april 2015). Overigens, de politieke partij met het hoogste aantal corruptiegevallen is... de PP.

Dat dit niet zonder consequenties is (al zou het wel zo moeten zijn, want "recht = recht"), is de afgelopen dagen duidelijk gebleken. Zo is in de zaak "Nóos", waarbij Iñaki Urdangarin, de schoonzoon van ex-koning Juan Carlos, weliswaar in eerste instantie werd veroordeeld tot zes jaar en drie maanden gevangenisstraf, en zijn medeplichtige Diego Torres tot 8½ jaar cel. Die straffen zijn echter voorlopig opgeschort, totdat de Hoge Raad zich daar op een nog vast te stellen datum zal uitspreken. Intussen mag Urdangarin gewoon in zijn huis in Zwitserland blijven wonen, met de voorwaarde dat hij zich elke maand moet melden bij de Zwitserse justitie. Torres mag Spanje niet verlaten en moet zich maandelijks melden bij de dichtsbijzijnde rechtbank. Beiden moeten ook adreswijzigingen melden. De oorspronkelijk vastgestelde borgsom van € 200.000, resp. € 100.000 is niet opgeëist (Público, 23 februari 2017).

Prinses Cristina (die steeds heeft volgehouden dat ze nergens van wist, dat haar man dat alleen deed) is niet veroordeeld als medeplichtige, maar moet wel een boete van € 265.000 betalen, omdat ze wel meegeprofiteerd heeft.. Omdat ze in 2015 € 500.000 aan borgtocht heeft moeten betalen, krijgt ze dus geld terug. Cristina blijft overigens geloven in de "onschuld" van haar man. Público, 17 februari 2017, artikelen La sentencia de la infanta le sale a devolver, en La Casa del Rey expresa su "respeto absoluto a la independencia" del Poder Jucial).

Het Spaanse koninklijk huis heeft intussen zijn "absolute respect voor de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht" betuigd. (Público, het artikel La Casa del Rey [...] van 17 februari 2017).

Op 22 februari (toen nog niet bekend was dat Urdangarin niet de cel in hoefde) publiceerde het satirische weekblad El Jueves (het blad dat op woensdag verschijnt) de nevenstaande afbeelding op de voorpagina. De kop (in het geel) zegt "De prinses gaat naar de gevangenis" en in het tekstwolkje staat "Maar alleen op bezoek"). Cristina heeft laten weten dat ze misschien een zaak wil aanspannen tegen El Jueves. Volgens haar advocaat is dit "geen vrijheid van meningsuiting". El Jueves heeft hier voorlopig op gereageerd met een tweet met de tekst:

«De prinses wil een aanklacht indienen. "Wie weten van niets. Het onderwerp van de voorpagina's is het werk van onze mannen."» (El Periódico, 25 februari 2017).

(Het is overigens niet de eerste keer dat El Jueves op de voorpagina het koningshuis voor schut zet. Zie daarover bijvoorbeeld mijn artikel ¡Viva la República! van 15 november 2007.

Na deze duidelijke voorbeelden van klassejustitie roept de PP, op dezelfde dag waarop beslist wordt dat Urdangarin voorlopig niet naar de gevangenis moet, onder een groot deel van de Spanjaarden grote verontwaardiging op met de nevenstaande tweet: "Voor Justitie in ons land tellen achternamen en functies niet: wie iets doet, moet ervoor boeten". (Público, 24 februari 2017).

De laatste dagen zijn er overigens nog meer ongestrafte veroordeelden geweest in Spanje, zoals Miguel Blesa (6 jaar) en Rodrigo Rago (4 jaar), of Manuel López Bernal.

Denk niet dat de Spaanse rechters altijd lachwekkende straffen geven. In tegenstelling tot wat de PP suggereert, dat achternamen en (hoge) functies niet van invloed zijn, is de klassejustitie in Spanje nog veel alomtegenwoordiger dan in Nederland (*). Dat blijkt bijvoorbeeld uit de veroordeling van de Mallorcaanse rapper Valtonyc (Miguel Arenas). Hij is veroordeeld tot 3½ jaar gevangenisstraf en een schadevergoeding van € 3.000. Dat heeft hij ongetwijfeld te danken aan het feit dat hij in zijn liedjes fel uithaalt tegen rechts en de (Spaanse) monarchie, zoals in «No al Borbón» [dit verwijst naar Juan Carlos de Borbón Parma, de vorige Spaanse koning], waarin hij zich afvraagt wat "de Borbón" in Afrika gedaan had, olifanten jagen of naar de hoeren. In andere liedjes zou hij volgens de rechter het terrorisme verheerlijkt hebben, wat inderdaad het geval zou kunnen bij letterlijke beschouwing van sommige fragmenten, maar wie zijn teksten als geheel beschouwt kan niet meer constateren dan dat hij een (voor mijn gevoel bizar) zwarte humor heeft, niet ongebruikelijk bij rappers. (Público, 25 februari 2017)


(*) Wees niet verontwaardigd, want denk bijv. maar aan die slager die op de Leidsestraatweg aangereden werd door Máxima die "het terrein van ... Huis ten Bosch" ("privé" terrein dus) verliet en daarbij tegen een slager reed (Rotterdams Dagblad, 20.10.2001). Ofschoon Máxima uit een uitrit kwam en dus aan alle verkeer op de openbare weg voorrang had moeten verlenen, was volgens de Haagse rechtbank de slager nog schuldiger (voor ¾) dan Máxima (¼). Ondanks dat het volgens de rechtbank voor iedereen zichtbaar om een uitrit ging (Volkskrant, 3 juli 2003). Ik bedoel maar...

Foebbal... en de monarchie

Het was bar rustig op straat gisteravond...

Vanochtend begreep ik waarom: "Nederland" had bij het foebballen verloren van "Argentinië" (de Volkskrant vandaag). "Oranje" heeft weer eens verloren.

Jammer, van de ene kant, want met de vooroordelen die in foebballand nog steeds heersen jegens Duitsland, zou het verdiend zijn als "Nederland" verloren had van "Duitsland".

Van de andere kant is het ook wel symbolisch dat "Nederland" deze keer verloren heeft van "Argentinië".

Tenslotte worden in Argentinië (anders dan bijvoorbeeld in Spanje en Nederland) oorlogsmisdadigers wél vervolgd.

In Spanje wist het post-fascistische régime van Mariano Rajoy niet hoe hals-over-kop de zeer onverwacht afgetreden koning Juan Carlos vrijgesteld kon worden voor de gebruikelijke rechtsvervolging voor misdadigers (Público, 21 juni 2014).

Ook in Nederland is het geen enkel probleem wanneer de hoogste functionaris (van het andere "Oranje") met een rotgang zijn vege lijf probeert te redden, zonder rekening te houden met de (grond)wettelijke procedures. Dat was het geval met stadhouder Willem V, die met zijn zoon (die tot 1815 als "stadhouder Willem VI" bekend stond na het overlijden van Willem V in 1806) in 1795 naar Engeland vluchtte uit angst voor Napoleon. Deze "Willem VI" probeerde op alle mogelijke manieren zijn eigen belangen te behartigen, waarbij hij er zich niet voor schaamde om zich op alle mogelijke manieren bij Napoleon (en andere staatshoofden) binnen te slijmen. Desondanks werd hij -op ondemocratische wijze- in Nederland verwelkomd als koning Willem I (zij het met krachtige "steun" van het Congres van Wenen)..

Ook zijn (formele) verre afstammeling, koningin Wilhelmina, schrok er niet voor terug om op 13 mei 1940 stiekem en op ongrondwettelijke wijze naar Engeland te vluchten, om haar vege lijf te redden. (Zie Herstel de Republiek, 8 juli 2014). Dat zij daarbij automatisch haar kroon aan de wilgen hing en Nederland in feite cadeau gaf aan Hitler, leidde er niet toe dat Nederland in 1945 weer een republiek werd... Dat verhinderde zelfs niet dat zij na de "bevrijding" weer als koningin verwelkomd werd en dat haar afstammelingen (zij het in vrouwelijke lijn) gewoon door konden gaan met het naar willekeur uitbuiten van de Nederlandse bevolking.

Waarom ook niet? Kennelijk vindt een meerderheid van de Nederlandse bevolking het ook in orde dat zij wordt uitgeperst door een middeleeuwse traditie van "bij de gratie kots" aan de touwtjes trekkende "élite". Want waarom is er anders in Nederland niet, zoals in Spanje na het aftreden van Juan Carlos, een brede volksbeweging opgestaan, die de herinvoering van de wettelijke republiek eiste? Een republiek die tenslotte was beëindigd door de staatsgreep van de latere dictator Franco, die op 22 november 1957 Juan Carlos belastte met de herinvoering van de monarchie (YouTube), die beëindigd was toen koning Alfonso XIII in 1931 Spanje verliet, overigens zonder formeel af te treden!

Hoelang nog voordat het Nederlandse volk wakker schrikt? Hoeveel verder moeten wij uitgeperst worden door een kapitalistische bende, die hand in hand optrekt met het ene "Oranje" en het andere "Oranje" gebruikt om ons te vervullen van chauvinistische trots om onze "sport"-prestaties?

Schoenmaker (in het Spaans: Zapatero), blijf bij je leest!

Eerlijk gezegd weet ik niet wat voor (beroeps)opleiding José Luis Rodríguez Zapatero (binnen en buiten Spanje vaak afgekort tot Zapatero) heeft gevolgd, maar... ik weet wel dat hij niet erg geschikt is als politicus.

Hij heeft inderdaad tijdens zijn eerste regeerperiode zijn belofte uitgevoerd dat hij de Spaanse deelname aan de oorlog in Irak zou beëindigen, maar die goede beslissing deed hij een half jaar geleden weer teniet door troepen naar Afghanistan te sturen, die -volgens de minister van oorlog, Carme Chacón- niet op korte termijn zullen worden teruggetrokken (La Voz de Galicia, 10 october 2009).

Het is ook een feit dat hij af en toe maatregelen neemt die de postfascistische Partido Popular (PP) niet naar de zin zijn, zoals op het gebied van onderwijs of de herziening van de Abortuswet, ook al bedreigt de katholieke kerk iedereen die die wet steunt met automatische excommunicatie.

Maar voor de rest lijkt zijn régime (net als zijn partij, de PSOE, letterlijk Spaanse Socialistische Arbeiderspartij) vooral bezig met de wens om de komende verkiezingen niet aan de PP te verliezen. Het favoriete onderwerp daarbij is de strijd tegen het "terrorisme van ETA", die zoals iedereen weet -of zou moeten weten- een beweging is die ijvert voor de Baskische onafhankelijkheid. (De afkorting staat voor Euskadi ta Askatasuna, d.w.z. Baskenland en Vrijheid). Deze beweging ontstond in 1959 uit de strijd tegen de dictatuur van Franco, die zich in het Baskenland nog wreder deed voelen dan in de rest van Spanje.

Zoals ik onlangs ergens las (zie mijn artikel Hoeveel doden door Franco en het franquisme? van 10 october dit jaar) heeft ETA in de 50 jaar van zijn bestaan bijna duizend dodelijke slachtoffers gemaakt (dat wil zeggen bijna 20 per jaar) - waarbij het geen kwaad kan dat we ons afvragen hoeveel daarvan daadwerkelijk voor rekening van ETA komen en hoeveel voor valse-vlag-operaties om ETA te kunnen beschuldigen... Zoals ik echter in dat artikel al zei, heeft Franco véél, zéér veel meer doden op zijn geweten door zijn opstand tegen de wettige Republiek Spanje (in de Burgeroorlog, 1936-1939, en later tijdens zijn dictatuur, die voortduurde tot na zijn dood op 20 november 1975).
Of, om het zo te stellen dat iedereen het kan begrijpen: hoeveel doden vallen er door het verkeersterrorisme (te hoge snelheid, vooral in combinatie met alcohol? Dat zijn er beslist héél wat meer.

Rekening houdend met het voorafgaande is het verrassend (niet zo erg verrassend overigens, zoals ik later zal toelichten), dat de schuldigen van het franquisme gewoon rustig op hun oude dag stierven of nog steeds rustig voortleven, velen nog steeds op hoge posities. Er is geen Neurenberg-achtig proces geweest tegen de oorlogsmisdadigers van de franquistische Burgeroorlog. Integendeel, bij de dood van Franco werd besloten tot een "vreedzame overgang", om ongeregeldheden in Spanje te voorkomen (en om ervoor te zorgen dat de fascisten niet gestraft zouden worden). De laatste tijd wordt er regelmatig gesproken over een "Memoria Histórica" [Historisch Geheugen], maar ook dat is vooral symbolisch, want het régime weigert conclusies te trekken uit alles wat bekend is - en beslist niet door gebrek aan bijzonderheden. De lijst van over de Burgeroorlog en over het franquisme gepubliceerde boeken is eindeloos. In veel Spaanse dorpen weten de ouderen nog precies wie hun familieleden verrieden aan de fascisten en wie hen mee "uit wandelen" namen om hen langs een stille landweg te vermoorden.

Bij een iets nadere beschouwing van de Spaanse regering is het niet meer zo moeilijk te begrijpen waarom de situatie nog steeds zo sterk doet denken aan de tijd van Franco. Koning Juan Carlos de Borbón zwoer indertijd geen trouw aan de Spaanse grondwet, maar aan de beginselen van de Movimiento [de franquistische Beweging], zoals duidelijk te zien is in de hierna tussengevoegde video.
In de niet-geautoriseerde biografie van Juan Carlos, Un rey golpe a golpe (door Patricia Sverlo), wordt overduidelijk uiteengezet hoe hij werd geselecteerd en voorbereid ("atado y bien atado" - "stevig gebonden", zoals de dictator zou zeggen) om het franquisme in ere te houden. Niet alleen dat... het boek legt ook uit hoe de PSOE ontdaan werd van de meest linkse elementen, zodat de partij kon deelnemen aan het type kapitalistische staat dat een rustige toekomst zou waarborgen voor de franquistische fascisten en hun erfgenamen.
Toen in 1975 als eerste stap van de "overgang" toestemming werd gegeven voor het oprichten voor "politieke associaties", verbonden de postfascisten zich in de "Alianza Popular", die na enige jaren haar naam veranderde in Partido Popular, de partij die nog steeds de PSOE de meeste kopzorgen bezorgt. [foto: Dwarslezer - Peñiscola, lente 1975: het frisdrankbedrijf Kas maakte reclame voor het mengen van hun drank met vodka onder de spreuk "associaties toegestaan".]

Niet alleen de koning van de Spaanse staat is een rechtstreekse opvolger van dictator Franco. Ook veel politici van het régime Zapatero en mensen op hoge posten hebben stevige wortels in het franquisme. Voor een eerste overzicht verwijs ik naar El franquismo y lo de hoy [Het franquisme en wat we tegenwoordig hebben] in El Manifiesto van 13 december 2008).

Door de, zowel door de PP als door de PSOE, tegen ETA gerichte propaganda, waarbij de laatste jaren (ook door alle massamedia) nog uitsluitend verwezen wordt naar "de terroristische bende ETA", heeft de PSOE zich nu in een positie gemanoeuvreerd, waarin het niet meer mogelijk is (ook al zou ze begrijpen dat enkel een dialoog tussen alle sectoren van de Baskische bevolking tot een blijvende oplossing van de huidige problemen kan leiden) om haar hardhandige benadering (eventueel gedeeltelijk) te laten varen, uit angst dat de PP de volgende verkiezingen zal winnen. Een groot deel van de bevolking laat zich nog steeds manipuleren door de Katholieke kerk, de trouwste bondgenoot van Franco (naast de Italiaanse fascisten en de Duitse nazi's gedurende de Burgeroorlog) en nog een heleboel Spanjaarden zijn intussen, na de jarenlange officiële propaganda, zó bezeten van paniek voor ETA, dat ze alles zullen steunen wat tegen ETA is.

Op dit moment is de situatie al zover geëvolueerd dat elke linkse beweging in het Baskenland (die niet eens politiek hoeft te zijn), bijna automatisch beschouwd wordt als een dekmantel voor ETA. Zo probeerde het régime vóór de laatste Europese verkiezingen de partij II-SP (Iniciativa Internacionalista-Solidaridad entre los Pueblos [Internationalistisch Initiatief - Solidariteit tussen de Volkeren]) te verbieden, op verdenking een dekmantel te zijn van Batasuna (ABC, 2 mei 2009), een al eerder verboden politieke partij (zoals talloze andere partijen), wegens de verdenking een dekmantel te zijn van ETA. In het geval van II-SP lukte dat niet, maar desalniettemin beschuldigden niet lang daarna (El País, 22 juni dit jaar) de PSOE en de PP opnieuw II-SP, deze keer wegens het dreigen met aanslagen, terwijl Alfonso Sastre, kandidaat voor II-SP, de vorige dag in een in de Baskische krant GARA gepubliceerd artikel een waarschuwing opnam, een advies om eindelijk te komen tot een dialoog, en geenszins een dreigement uitsprak:

Maar als we naar de bodem van de kwestie gaan, en ik richt me nu tot de PSOE, de partij die ik graag tenminste een gedeelte van haar verloren eer zou zien herwinnen: is het waar - zelfs mogelijk - dat u niet ziet dat het probleem niet is dat er sprake is van een kleine (maar zelfs enorme) bende moordenaars met grote hoektanden en bloeddorstig die, zoals u en uw vrienden zeggen, niets anders kunnen en wensen dan doden? Is het dan waar dat u iets zo duidelijk zichtbaars niet ziet: dat er hier sprake is van een ernstig politiek conflict, dat alleen op politieke basis kan worden opgelost? Is het tenslotte écht waar dat u er zich nog steeds geen rekenschap van hebt gegeven dat de oplossing van dit conflict, dat zoveel leed veroorzaakt, ligt in de mogelijkheid van overleg? Naar welke «meer overtuigende» middelen verwijst u, meneer López [Patxi López van de Baskische tak van de PSOE, voorzitter van de Baskische deelregering]? Staat u soms achter de gasvormige ideeën van dat zielige typetje van de PP, dat ik eerder citeerde? [Carlos Iturgaiz had voorgesteld alle ETA-leden en "alles wat terrorisme betekent" te vergassen.]
Als dat zo is, dan hoop ik dat jullie gebiecht hebben, want dan wachten en bedreigen ons tijden met veel pijn in plaats van de vrede, die uiteraard nooit bereikt kan worden als u besluit om een groter of kleiner deel van ons te vernietigen in die nieuwe, door dat personage Iturgaiz geïnspireerde, gaskamers. Arme wij, maar ook: arme jullie!

De voorlopig droevige climax van de anti-Baskische onderdrukking vond de 24e van deze maand plaats, toen de Spaanse politie en de Guardia Civil met in totaal 650 agenten (Kaosenlared, 24 november) 's morgens in alle vroegte in woningen binnenvielen en daar 36 jongeren arresteerden, door de Catalaanse TV-zender TV3 omschreven als "veronderstelde leden van SEGI, dat beschouwd wordt als de jeugdtak van Batasuna".
Volgens de minister van Binnenlandse Zaken is daarmee "de jeugdopleiding van ETA ... onthoofd". (El País, 24 november, en het grootste deel van de gelijkgeschakelde Spaanse pers). En dat, terwijl mij de informatie van TV3 veel waarschijnlijker lijkt, dat verondersteld wordt dat de gearresteerden lid zijn van SEGI, en dat SEGI beschouwd wordt als de jeugdtak van Batasuna. Als er daarbij ook nog rekening mee wordt gehouden dat Batasuna verboden werd omdat het beschouwd werd als politieke tak van ETA, dan kan men concluderen dat in Baskenland de situatie precies hetzelfde is als tijdens de dictatuur van Franco, toen iedereen die het niet eens was met het régime automatisch een 'rooie' was.

Bij 92 huiszoekingen werden bovendien "documentatie en publicaties van SEGI en ETA gevonden, informatiedragers, materiaal voor het maken van explosieven en brandbommen, 6.000 euro in enveloppen en handgeschreven aantekeningen met nummerborden (La Vanguardia, 24 november).

Kennelijk is het in Baskenland niet meer toegestaan politieke documentatie in zijn bezit te hebben [hoe zit het dan met de politieke vrijheden in de zo geprezen Spaanse democratie?], of bijv. USB-sticks, lucifers, benzine voor aanstekers of alcohol om wonden te ontsmetten, of vuurwerk voor een feestje [tenslotte allemaal dingen waarmee explosieven en brandbommen kunnen worden gemaakt]. En waarom zou iemand geen geld mogen bewaren in enveloppen? Of mag dat alleen in een brandkast (of in een belastingparadijs, zoals beslist het geval is bij één of meer Spaanse politici)? En -wat eng!- handgeschreven aantekeningen! Misschien college-aantekeningen van een student? En met nummerborden verwacht ik niet dat er gauw een oorlog begonnen zal worden, toch?

Het rechtse dagblad Diario Crítico (24 november) beschouwt SEGI "als het ETA-equivalent van het fascistische 'Frente de Juventudes' [Jeugdfront]". Voor hetzelfde geld hadden ze de "Guerrilleros de Cristo Rey" [Guerrilleros van Christus Koning] kunnen noemen, de katholiek-fascistische knokploegen uit het laatste decennium van Franco's dictatuur. Bij deze krant zullen ze wel weten waarom ze dit vermelden, ik zie het verband niet, maar ik ben -uiteraard!- ook geen fascist...

De Portugese publicatie Esquerda.net spreekt anderzijds over "34 jonge Baskische strevers naar onafhankelijkheid", en daarmee slaan ze de spijker op de kop. De slachtoffers van het terrorisme zijn de Spaanse politiek volledig worst. Zij worden alleen gebruikt voor het bereiken van haar eigen doeleinden: het handhaven van de eenheid van de Spaanse staat, zoals Franco gedecreteerd had, en elke poging om onafhankelijkheid te verkrijgen moet afgestraft worden. In plaats van de mensenrechten en de politieke rechten te respecteren, kunnen de politici niet anders reageren dan het hondje van Pavlov, zodra ze verwachten dat iemand de mogelijke onafhankelijkheid van het Baskenland zou kunnen overwegen. Ze moeten er beslist van overtuigd zijn dat een, democratische, meerderheid een dergelijke optie zou steunen, want waarom zouden ze anders zo bang zijn voor een echt politiek debat? Wat hebben ze te verliezen? De dankbaarheid van de dictator? Die is al lang tot stof vergaan en zal zeker niet terugkomen om zijn 'trouweloze' dienaars te straffen...

Ik ben ervan overtuigd dat Alfonso Sastre al het gelijk van de wereld heeft (en hij is niet de enige) als hij een oproep doet tot een politieke oplossing via overleg. Zonder overleg zullen de gevolgen rampzalig zijn. Dat is geen dreigement, maar de uitkomst van mijn (onze) analyse van de huidige situatie.
En als Zapatero het aantal nodeloze doden in Spanje wil terugdringen, laat hij zich dan inzetten om voor elkaar te krijgen dat auto's voorzien worden van apparatuur waarmee (via sensoren op het stuur) nagegaan kan worden of de bestuurder alcohol gedronken heeft, in welk geval de motor niet opstart. Of hij zou gewoon kunnen beginnen met het veiliger maken van veel wegen (wegdek, bochten, signalisering, enz.).

¡Viva la república!

Nadat de fascistische dictator Franco eindelijk in 1975 eindelijk verdween (helaas -voor deze ene keer- bestaat er niks van wat alle heilige sprookjesboeken ons proberen wijs te maken, want anders was ik ervan overtuigd dat hij nog steeds lekker lag te branden in de hel), braken er voor Spanje betere tijden aan. In 1976 was ik in Barcelona aanwezig bij de eerste anarchistische manifestatie na de Spaanse burgeroorlog en in het algemeen waagde de Spaanse overheid de eerste stapjes op het pad van de democratie. Dat dat een moeilijk pad is, kunnen we overal ter wereld zien in landen die als 'democratieën' beschouwd (zouden willen) worden.

Dat die weg naar de democratie gevolgd werd onder leiding van Juan Carlos, afstammeling van de vroegere monarchie, deerde op dat moment niet zo. Het feit dat politieke partijen toegestaan werden (ook al werden ze dan in het begin 'asociaciones políticas' genoemd) was op dat moment belangrijker dan het gegeven dat Juan Carlos door de verdwenen dictator was aangewezen als koning.

Zijn houding tijdens de bijna operette-achtige poging tot staatsgreep op 23 februari 1981 van luitenant-kolonel Antonio Tejero bracht hem veel goodwill, al had ik zelfs ook op dat moment al mijn twijfels of het geen PR-stunt was, ondanks dat ik toen nog niet zo achterdochtig jegens politici was als nu.

Wat doet hij echter verder? Hij reist wat rond, verkoopt links en rechts wat gemeenplaatsen, is aanwezig bij de doop van zijn kleinkinderen en zit vooral op rozen, op handen gedragen door een groot deel van de massa's binnen en buiten Spanje. Verder worden hij en zijn familie als onschendbaar beschouwd en toen op 18 juli dit jaar het satirische weekblad El jueves op de omslag reageerde op een voorstel om ouders voor elk nieuwgeboren kind een uitkering van € 2.500 te geven (Kroonprins: "Stel je voor: als je zwanger wordt, is dit de eerste keer in mijn leven dat ik iets gedaan heb dat op werken lijkt!") werd de hele oplage in beslag genomen, terwijl men in Spanje doorgaans niet al te kneuterig is. Het is trouwens niet veel anders dan in NL, waar de overheid niet moeilijk doet over kindertjes op een pedofielensite, behalve als het "prinsesjes" zijn; terwijl men diezelfde "prinsesjes" niet storend vindt op een site van neonazi's...

Dat Juan Carlos ook maar een gewoon mens is, heeft hij afgelopen zaterdag in Venezuela laten merken. Door president Hugo Chávez geconfronteerd met het gegeven dat de Spaanse ambassadeur (tenslotte officieel vertegenwoordiger van de Spaanse overheid, en dus indertijd van het régime van de post-fascistische José María Aznar) er geen doekjes om wond dat het hem verheugde toen Chávez in 2002 was afgezet door een staatsgreep -ook al mislukte die gelukkig dankzij de steun van het Venezolaanse volk-, reageerde hij op de kwalificatie van Aznar als fascist met: "¿Por qué no te callas?" ("Waarom houd je je mond niet?" - en niet "waffel", zoals ik in de Nederlandse pers gezien heb). Nog afgezien van het feit dat de opmerking misplaatst was (hij had ofwel zijn verontschuldigingen moeten aanbieden voor het schofterige optreden van de ambassadeur, dan wel moeten zeggen dat hij het op dat moment niet wilde hebben over de geaardheid van Aznar), was hij bovendien bijzonder ondiplomatiek door het gebruik van de tweede persoon enkelvoud ('je') in plaats van de hier protocolair vereiste u-vorm ("¿Por qué no se calla usted?").

Zoals de Nicaraguaanse president Daniel Ortega later zei: "De Spaanse broeders moeten leren discussiëren en ze moeten begrijpen dat de tijd van de hoogheden, van de koningen, verleden tijd is. Wij zijn geen onderdanen meer van welke koning dan ook." (El Universal van gisteren)

Het doet me overigens deugd dat een van mijn favoriete artiesten (zanger/schrijver Joan Manuel Serrat) in een interview op de Venezonaalse TV-zender ook zijn verbazing heeft uitgesproken over de reactie van Juan Carlos, al houdt hij zich verder wel op de vlakte: "Het heeft me verbaasd. De koning is altijd een evenwichtig persoon, bemiddelend, sympathiek en aangenaam". (El Universal van vandaag)

Voor wie Spaans begrijpt, wil ik nog verwijzen naar de site van Kaosenlared, waar dinsdag onder de titel Carlos, Juan Carlos y el fascismo een commentaar op de hele commotie gepubliceerd is. De tekening rechts is afkomstig uit dat artikel. De tekst betekent: "En jij... waarom houd jij je mond niet?"

Persoonlijk zou ik me -en niet alleen voor wat betreft Spanje, maar voor alle monarchieën, hoe democratisch ze zich ook willen voordoen- graag willen aansluiten bij de mening van Daniel Ortega: de tijd van de koningen is voorbij, en het wordt tijd dat de onderdanen dat ook eens begrijpen!