Lachen met het radionieuws...

Vandaag was er in Uden een vliegtuigbom ontdekt, waarbij de "explosieve ópruimingsdienst", zoals regelmatig gezegd wordt. Eerlijk gezegd vind ik een explosieve dienst erg gevaarlijk als er toch al een bom ontdekt is. Ik zou zeggen: schakel dan de "explosíevenopruimingsdienst" in! 

 

Zo hoor ik ook regelmatig spreken over "blinde geleidehonden", in plaats van blindengeleidehonden".

 

Het is triest dat er in Nederland wel een hoop moeite wordt gedaan om om de paar jaar de spelling van de taal verder te bemoeilijken, maar er (kennelijk) geen aandacht besteed wordt aan de uitspraak. De grote massa doet wel braaf zijn best om (onnodiglijk) de tussen-N uit te spreken, maar de klemtoon heeft duidelijk geen hoge prioriteit...

 

Aanvulling (21:02): in het NOS-radiojournaal werd melding gemaakt van mensen die in een Tilburgs winkelcentrum onwel waren geworden. Mogelijk was er "koolmonoxyde" vrijgekomen...

Wie met pek gooit, moet op de blaren zitten! - Tips voor bloggers

Trouw wijdt vandaag een -mijns inziens- niet al te nuttig artikel aan zaken waarmee een blogger rekening moet houden. Een van de tips: "Te veel spelfouten maken het immers onaantrekkelijk [...]". Zit iets in. Ook ik bezondig me wel eens aan spel- of taalfouten (niet te verwarren met mijn eigenzinnige spelling: zoals bijv. in "vacantie", "bureaux", "portemonnaie" en "parapluie"), maar gelukkig kan ik rekenen op de zeer deskundige adviezen en correcties van collega-blogger Drs. Jan-Piet Zondervan.

Trouw zou zichzelf deze tip overigens ook wel eens mogen aantrekken. In een artikel van gisteren (Levenslang vervolgen na vrijspraak is onmenselijk) kom ik het volgende bloempje tegen: "Juist de combinatie van de twee voorstelen is..."

Daarnaast biedt hetzelfde artikel nog het woord "overnieuw" dat volgens de laatste editie van de "Dikke Van Dale" 'gew.' (gewestelijk) is en hier dus eigenlijk niet gebruikt zou moeten worden.

Hou me ten goede. Ik vind het een beetje flauw om over spelfouten te neuzelen. Dat ik het toch doe, komt omdat Trouw wel aandacht besteedt aan allerlei facetten van de taal (vreemde woorden, synoniemen), maar het niet aandurft om bloggers en aspirant-bloggers ervan te doordringen dat een blog ook iets moet bieden en iets moet blijven bieden. Misschien is het voor mijn buurmeisje leuk om een blog vol te schrijven over de haaruitval van haar kat of over het gekwaak van de kikkers achter de boerderij van haar ouders, maar daarin zullen maar weinig mensen geïnteresseerd zijn. Ook voor veel van dit soort bloggers zelf is er na enkele maanden de lol af, en dan blijft zo'n blog met notities van enkele weken of maanden als een archeologisch onderzoeksobject tot in lengte van dagen op het internet hangen...

Dat veel teksten niet of moeilijk leesbaar zijn komt daarnaast veeleer door een slechte opbouw dan door spelfouten. Hoeveel mensen kunnen tegenwoordig nog spellen zoals het zou moeten? Door de diverse spellingsvernielingen van de laatste decennia zijn zelfs mensen die zich beroepsmatig met taal bezighouden (zoals ikzelf) het spoor regelmatig bijster. Tot aan de laatste regelnichterij (met als belangrijkste onzinnigheid de tussen-N) kon ik het allemaal volgen zonder woordenboek, maar nu kan zelfs ik de nep-logica van de taalfutselaars regelmatig niet meer volgen.

Een écht goede tip voor aspirant-bloggers bied ik hier, als gratis service: Zorg dat je een goed onderwerp of thema hebt (of natuurlijk goede onderwerpen of themata). Schrijf een paar maanden lang minstens enkele malen per week artikeltjes (een artikel is niet noodzakelijk beter naarmate het langer is!) en laat die lezen aan mensen die volgens jou tot je doelgroep horen. Als je na die paar maanden nog steeds zin hebt om regelmatig een stukje te schrijven én als je vrienden het eerlijk leuk vinden om die stukjes te lezen, ga dan, en niet eerder, serieus aan de slag met je blog.

Nederlands spellingsgeneuzel nu ook internationaal lachertje

Dankzij BBC News, weet vanaf nu ook de hele Engelstalige wereld hoe het er in Nederland voorstaat met het irritant-stomme Groene Boekje en het alternatieve Witte Boekje. Zouden de betweters in Den Haag nú misschien begrijpen dat ze zich toch wel erg belachelijk aan het maken zijn?

Wie wil weten hoe ikzelf daarover in het verleden al geschreven heb, kan linksboven "in this blog" zoeken naar 'spelling'.

O, o, o, die voegwoorden...

Zojuist gehoord op Radio Noord-Holland: "Voor de ABN-AMRO Winter-check kunt u aanstaande zaterdag terecht bij ABN-AMRO in Amsterdam of Heerlen."

Betekent dit dat de bank zelf nog niet weet waar ze nu die "check" gaan uitvoeren, in Amsterdam of in Heerlen en dat je dus het risico loopt in Heerlen of in Amsterdam voor een gesloten deur te staan? Of is dit weer een 'fraai' voorbeeld van slecht taalgebruik en kunnen de klanten zowel in Amsterdam als in Heerlen terecht?

Misschien is het toch een goed idee om in de toekomst voortaan geen tijd meer te besteden aan het veranderen van de spelling, maar aan een correct gebruik van de Nederlandse taal...

Taalverwerving? Leren spellen?

Sieneke Goorhuis-Brouwer betoogt in Trouw dat "Spelling wordt geleerd door onderwezen te worden in de spellingsregels van de taal."

Ze kan me nog meer vertellen... Begin jaren 1950 leerde ik op school dat ik "zoo" moest schrijven, enkele jaren later was dat ineens "zo" geworden. Daarna kwam in de jaren 1960 de 'voorkeursspelling' waarin ineens alles mogelijk was en je "succes" tegenkwam naast "sukses", "elektrisiteit" naast "elektriciteit" en "electriciteit" en iedereen wist dat er 100 "senten" in een gulden gingen.

Dat was kennelijk echter allemaal te chaotisch (voor een bepaalde -conservatieve?- élite) en dus werd een stelletje kneuteraars aangesteld om tegen betaling te zorgen voor een 'wetenschappelijk' [ogend] geheel van regels, waardoor de spelling van het Nederlands rechtlijnig, logisch, duidelijk en overzichtelijk zou worden. En na enkele spellingsverziekingen zitten we nu met de gebakke pere.

Voor het taalgevoel van de gemiddelde Nederlander (waaronder ik mezelf ook min of meer reken) klopt er geen ruk van woorden als "pannenkoek" (je gebruikt toch maar één pan voor zo'n koek?), "ruggenspraak" (zijn dat twee ruggen die samen zitten te kletsen?) of "gedachtegoed" (of geldt die spelling alleen voor héél domme mensen, die maar één gedachte hebben?).

En het meest achterlijke is nog de volstrekt van de 'regeltjes' afwijkende spelling van "koninginnedag", resp. "-nacht", terwijl woorden als "koninginnenharing'en "koninginnensoep" (dat is volgens de Van Dale 'gebonden kippensoep'; impliceert dat koninginnen gebonden kippen zijn?) wel conform de regels met een tussen-N geschreven worden.

Wat ik ook nog zo vreemd vind -als ik dan toch bezig ben- is dat in Nederland zoveel waarde wordt gehecht aan kennis van het Engels (vanmiddag las ik in Taalunieversum dat er inmiddels 1150 Engelstalige HBO- en universitaire opleidingen zijn in Nederland - ben stiekem wel benieuwd wát voor Engels dat is...), terwijl juist het Engels zich kenmerkt door een conservatieve en starre spelling (uitgezonderd natuurlijk het 'Engels' dat in de VS verkracht wordt, maar dat is weer een heel ander verhaal. In en door de VS wordt wel meer verkracht!).

Ik begrijp eigenlijk nog steeds niet wat voor een filosofie er achter de constante spellingsverzieking steekt (behalve dan dat een stelletje werkeloze [en/of 'werkloze']  mensen -neerlandici?- er een leuke zakcent aan overhouden, net als trouwens de woordenboek-uitgevers e.d.). Het kan toch niet bijdragen tot een betere taalbeheersing, wanneer men steeds energie moet steken in een nieuwe spelling?

Het is al erg genoeg dat de taal steeds verder verziekt wordt door manager-'Nederlands' - waarin een Afdeling Personeelszaken ineens HRM (Human Resources Management) heet. Ik ken zelfs een bedrijf dat beschikt over een afdeling Corporate Communicatie.

Wat was er mis met de 'voorkeursspelling'? Ik kon rustig de meervoudsvorm "bureaux" en de spelling "parapluie" gebruiken (wat ik privatiter trouwens nog steeds doe), terwijl anderen met hetzelfde recht "buro's" en "paraplu" konden schrijven. Iedereen wist - na een zekere gewenningsperiode - waaraan hij/zij toe was en we konden ons beperken tot een correcte toepassing van de grammatica (ik word, jij wordt, word jij?, hij wordt, enz.) en ons concentreren op een goede en logische zinsbouw.

Prof. dr. Sieneke Goorhuis-Brouwer (nota-bene orthopædagoog/spraakpatholoog) vindt dat "leren spellen [...] minstens zo belangrijk" is als "leren communiceren". Van mij mag ze dat vinden, maar mijnentwege slaat ze de plank mijlenver mis.
Taal is een communicatiemiddel en het is prettig als die taal een beetje gestructureerd toegepast wordt, maar als je je op de spelling concentreert, verwordt taal tot iets leegs - alleen leuk [wat je leuk vindt...] voor een "groot dictee" met struikelwoorden. Hoe strikt volgens de regels je onzin ook opschrijft, je hebt er geen bal aan: het blijft onzin.

Nu nóg recalcitranter!

Vanaf vandaag kan ik me officieel en daadwerkelijk verzetten tegen de nieuwe speling. Ik blijf uiteraard 'bijbel' met een kleine letter schrijven, en een Harry-Potter-bril blijft bij mij gewoon gemakkelijk leesbaar (en wordt dus geen 'harrypotterbril').

Het leuke is dat ik niet eens de Nederlandstaligen hoef aan te sporen burgerlijk ongehoorzaam te zijn, want het hele taalvernielingsproject is zó inconsequent, dat zelfs mensen die het perfect willen doen automatisch de regels overtreden. Ik adviseer daarom iedereen gewoon te schrijven zoals hij/zij het prettig vindt - dat is de enige manier om nog een beetje prettig te kunnen schrijven. Taal is gewoon een hulpmiddel om met anderen te kunnen communiceren en het mag niet zo zijn dat die communicatie gehinderd wordt door achterlijke regeltjes van een stelletje leeghoofdige betweters.

Leuk is trouwens ook dat door diverse media een alternatieve spelling gehanteerd gaat worden.

Ik maak me overigens volstrekt niet écht druk over de regeltjes. Beroepshalve zal ik me er wel aan moeten houden, maar verder zal het me allemaal worst zijn...

Nederlandstaligen als slaafjes van de spellingvernietigers!?

Je houdt het niet voor mogelijk, maar er is in Nederland een club die zich SOS (Signalering Onjuist Spatiegebruik) noemt. De leden van die club verzamelen voorbeelden van onjuist gespelde woorden en plaatsen die op de schandpaal.

Op grond van de beslissingen van een stelletje overbetaalde spellingverziekers moet tegenwoordig (officieel vanaf augustus a.s.) een aantal woorden en termen op een onleesbare wijze geschreven worden.

Zo 'mag' je bijvoorbeeld niet meer "Mona Lisa-glimlach" schrijven. Dat moet volgens dit stelletje mierenneukers geschreven worden als "monalisaglimlach". Deze nuttelozen gaan volstrekt voorbij aan het doel van taal, namelijk dat van communicatiemiddel. Wanneer je "Mona Lisa-glimlach" ziet staan weet je meteen wat er bedoeld wordt, maar ik zou niet graag de mensen de kost geven (of zelfs maar begroeten), die "monalisaglimlach" drie keer moeten lezen en zich dan misschien nog afvragen wat een "monali-saglim-lach" of een "monálisa-glimlach" is...

Ook termen als "socialezekerheidswetgeving" of "grotestedenbeleid" (en dan heb ik het nog niet eens over het belachelijke, op de SOS-site vermelde "amateurgrizzlybeerexpert") zijn walgelijke wanproducten, die ook niet aansluiten op de uitspraak van de betreffende begrippen.
Ik kan me voorstellen dat deze spellingscommissie na het jaar na jaar consumeren van enorme geldbedragen (elke cent is er minstens één te veel!) de behoefte voelt om te laten merken dat ze enorm veel werk verzet heeft, maar dat is nog geen rechtvaardiging voor hun geneuzel. Het mag niet zo zijn dat de spelling ervoor zorgt dat teksten minder makkelijk te lezen zijn, en dat is nu juist wel het geval bij veel van hun beslissingen.
Of zou deze commissie misschien bestaat uit borreltaal-hobbyisten, die graag zichzelf onsterfelijk (belachelijk) willen maken met het enige dat ze kunnen (en dat misschien ook pro eorum deo): neuzelen?

En dan wil ik me deze keer niet eens meer druk maken over de (soms toch weer afwezige) onzinnige tussen-N zoals in "paardebloem" (eh... "paardenbloem"), "weduwepensioen" (ja, want het meervoud van weduwe kan ook met een eind-S geschreven worden), of "koninginnedag" (is er soms een meervoudsvorm "koninginnes"? - of is dat weer omdat er maar één koningin is in Nederland - wat mij betreft overigens nog één te veel)...

In eerste instantie geeft de SOS-club op haar site (ik geef geen link, want ik wil geen civiele procedures aan mijn broek van mensen die door de onzin van deze lui in een depressie terecht gekomen zijn) evidente voorbeelden als "leesplezier" en "keukenbenodigdheden" (valt me nog mee dat ze "zakdoek" niet vermelden), en ik vind het ook nog te rechtvaardigen wanneer ze bezwaar maken tegen "duizend tallen", maar het is intussen al meer dan mooi geweest.

In plaats van ervoor te zorgen dat in het Nederlands gestelde teksten goed leesbaar zijn (en aansluiten bij het spraakgebruik), proberen deze overbodige neuzelaars nu de uitspraak van het Nederlands te verzieken. Enkele dagen geleden hoorde ik nog iemand het woord "ruggespraak" uitspreken met een duidelijke tussen-N.

En voordat de SOS-club nu mij ook nog gaat aanhalen als spellingsverkrachter: ik heb besloten me voortaan niets meer aan te trekken van spellingsregeltjes en uitsluitend te schrijven zoals ik dat zelf juist vind. Voor mijn werk moet ik helaas "vacantie" met een -K- schrijven, maar privatiter gebruik ik de -C-, zoals historisch juist is. Tenslotte had het Latijn geen werkwoord "vakare" en mensen die moeite hebben met die -C- moeten het Germaanse woord "verlof" maar gebruiken.

SOS - red ons van door gestoorde neuzelaars bedachte onzin! Er zijn al véél te veel Bromsnorren in Nederland, die regeltjes toepassen (en de niet-navolging daarvan streng bestraffen, zoals bijv. in het geval van de mensen die beboet zijn omdat ze hun IDée fixe-kaart niet bij zich hadden) omdat er 'nou eenmaal' regeltjes zijn, en die moeten tenslotte toegepast worden.

Overigens merk ik op diverse NS-stations niets van toezicht op naleving van het rookverbod. Of valt dat misschien weer onder het door Balkende Ellende veelvoudig genoemde terugdringen van de regelgeving?

Toch nog slimmeriken in NL

Alweer enkele uren geleden hoorde ik op de radio het verheugende nieuws dat in ieder geval de Volkskrant, Trouw, NRC/Handelsblad, Elsevier en HP/De Tijd de nieuwe spelling gaan boycotten. Het is een beetje laat (ze hadden dit wat mij betreft 10 jaar geleden al mogen doen), maar het is een geweldig begin.

Vanaf dit punt kunnen we zelf beginnen onze spelling terug te veroveren. Immers, wanneer kranten zich niet aan absurde spellingen hoeven te houden, waarom zouden wij dit dan wel moeten.

En misschien zou aan de taalvernielers een taakstraf kunnen worden opgelegd: een week of een maand (op grond van de door hen veroorzaakte ellende zou levenslang rechtvaardiger zijn) onder streng toezicht 12 uur per dag litteratuur [mijn spelling] lezen, die in hun laatste wangedrocht is omgezet (dat moet niet moeilijk zijn met een electronische versie van de 2006-editie van het Groene boekje). Het lijkt me dan het leukste om hen daarbij te confronteren met de gevolgen van hun bedenksels voor bijv. Hildebrand's Camera obscura, of de Nederlandse vertaling van Tolstoi's Oorlog en vrede...

Is het nou gedaan met die Nieuwe Speling?

In de Metro van vandaag werden enkele 'fraaie' voorbeelden gegeven van de 'nieuwe speling' (wanneer de spellingscommissie woorden op achterlijke wijze mag spellen, mag ik het toch ook, nietwaar?).

Ik zou wel eens willen weten wat deze mensen vangen voor het steeds verder verzieken van de Nederlandse taal. Zijn ze werkelijk zo nutteloos dat ze de mensheid niet op een of ander vlak écht kunnen helpen? Misschien hondepoep opruimen?

Mensen die woorden bedenken als 'ruggengraat' (volgens mij kun je daarvan alleen spreken bij een aan de ruggegraat met elkaar vergroeide Siamese tweeling) of 'monalisaglimlach' [hoe vaak heb jij dit woord moeten bekijken voordat je het begreep?] hebben geen verstand van taal en beseffen niet dat spelling een hulpmiddel is om de geschreven communicatie te vergemakkelijken. Wat is er mis met 'Mona Lisa-glimlach' of 'Harry Potter-bril'? Door de wansmakelijke en wanstaltige gedrochten die ze nu uit hun tijdverspilling laten vloeien dragen ze er alleen maar toe bij dat mensen steeds meer moeite krijgen met het gemakkelijk begrijpen van geschreven teksten.

Staan ze misschien onder valse naam op de loonlijst van de commerciële TV-zenders? Die hebben er tenslotte alle belang bij dat mensen zo min mogelijk boeken lezen. Het lijkt mij niet toevallig dat de spelling weer verder verziekt wordt op een moment dat er op het vlak van de commerciële TV nog meer leegheid wordt toegevoegd.

Graag zou ik iedereen die waarde hecht aan begrijpelijke schriftelijke communicatie willen oproepen om de laatste spellingswijzigingen aan de wilgen te hangen (of door te spoelen, als dat niet te belastend is voor het milieu) en terug te keren naar de oude voorkeursspelling, of zijn/haar eigen favoriete spelling te gebruiken. Slechter en onduidelijker kan het er nooit op worden.